De slipketting, 30 jaar geleden de normaalste zaak van de wereld om deze te gebruiken bij de opvoeding van je hond maar inmiddels komt er steeds meer een taboe op het gebruik en zijn deze zelfs verboden om te gebruiken, waarom dat is? Lees er hier meer over…

Toen ik mijn eerste hond kreeg zo’n 20 jaar geleden, ging ik braaf naar de hondenschool waar mij verteld werd dat ik een slipketting moest gaan gebruiken. Wanneer mijn hond dan iets deed wat niet mocht, zoals trekken aan de riem, dan moest ik een ruk aan de slipketting geven waardoor mijn hond zou begrijpen dat hij niet aan de riem mocht trekken en netjes naast mij moest gaan lopen. Gelukkig had ik een hond die niet veel aan de lijn trok en heeft hij weinig correcties gehad maar om aan te tonen dat het de gewoonste zaak van de wereld was om deze te gebruiken. Als uitleg werd erbij verteld dat dit ook de manier was waarop de moederhond de pups corrigeerde in het nest. Wanneer ze iets deden dat niet mocht dan greep de moederhond de pup in de nek en de slipketting bootste dat na. Tja oké, dan neem je dat als onwetende eigenaar gewoon aan…

Gelukkig heb ik hem niet lang gebruikt, mijn hond liep vrijwel altijd los en het gebruik van de slipketting gaf me ook geen fijn gevoel, ik wilde mijn hond geen pijn doen, dat was niet waarom ik een hond had genomen en bovendien zag ik de reactie van mijn hond na een correctie, hij verlaagde zijn houding, werd nerveus, keek steeds onzeker naar mij omhoog alsof hij niet snapte waarom ik dat deed….iets klopte er niet aan?

Gelukkig begon mijn interesse in hondengedrag toen al te groeien en heb ik dat ding al snel in de vuilnisbak gegooid, dit was niet de manier waarop ik met mijn hond om wilde gaan.

Later leerde ik dat de theorie die ons vroeger werd verteld over de moederhond die haar pups corrigeerde door ze in de nek te bijten ook totaal niet klopte! De enige keer dat de moederhond de pups ZACHTJES in haar bek neemt is om ze te verplaatsen bij gevaar. Er wordt niet gebeten, pups worden niet op de rug gelegd, niet bedreigd of geïntimideerd. Wanneer een pup eens de grens overgaat bij moeder dan is een starre blik of een zachte grom bijna altijd voldoende, honden zijn liefdevolle ouders en er wordt zelden agressie ingezet tijdens de opvoeding.

Werkt de slipketting?

De slipketting wordt in de meeste gevallen gebruikt om het trekken aan de lijn tegen te gaan, maar helpt dit ook? Ja en nee, de meeste mensen zijn niet consequent genoeg waardoor de lijn een groot gedeelte van de wandeling op standje “wurg” staat, in dit geval helpt het dus totaal niet tegen het trekken.

De slipketting was ook bedoeld om te corrigeren, dus wanneer de lijn strak kwam te staan dan gaf je een ruk aan de slipketting en dit zou ervoor moeten zorgen dat je hond weer naast je kwam lopen en dan hing de lijn weer los. Naast het feit dat de slipketting in de meeste gevallen op deze manier niet wordt gebruikt maar standaard wurgt, is het de vraag of je deze ruk je hond aan wil doen. Ik heb de slipketting zelf wel eens om mijn pols gedaan en er een flinke ruk aan gegeven….ik kan je vertellen dat dit allesbehalve fijn voelt, laat staan als die om je nek zou zitten waarbij hij je luchtpijp dichtdrukt….

Dus werkt het? Ja, het het kan werken maar de vraag is of je op die manier je hond bij je wil houden. Je kunt namelijk ook je hond leren om netjes naast je te lopen waarbij hij het fijn vind om bij je in de buurt te zijn zonder hem te pijnigen of angst in te boezemen. Dat is een keuze die ieder voor zich moet maken…

Heeft de slipketting ook nadelen?

Jazeker. Naast de fysieke nadelen zoals pijn of schade aan de luchtpijp en/of nekwervels of wanneer er haar tussen de schakels vast komt te zitten, is er nog één heel groot nadeel aan de slipketting en dat is de opbouw van een negatieve associatie met de prikkel waar je hond naar kijkt op het moment dat je hond wordt gecorrigeerd.

Voorbeeld:

Je lieve enthousiaste labrador heeft voor het eerst zijn slipketting om want hij trekt zo aan de lijn wanneer hij een andere hond ziet. Zodra je labrador de andere hond ziet wil hij daar heen (“yeah, leuk! Spelen!”) en hij krijgt een ruk aan de slipketting terwijl het baasje boos NEE roept. (‘auwch’) dat was pijnlijk en schrikken maar daar komt die andere hond aan “yeah, spelen!” en weer een ruk… nogmaals pijn en schrik. Je hond kijkt verschrikt naar je op met vraagtekens in zijn ogen waarom je hem pijn doet? Het enthousiaste gedrag richting de andere hond is namelijk een emotie (blijdschap!) en je hond denkt dus niet bewust na over zijn gedrag, hij ziet de andere hond en wil er graag heen om te spelen. De pijnprikkel zal hij associëren met het zien van de andere hond en niet met het trekken aan de lijn. Dat kan dus de reden gaan worden waarom er uitvalgedrag richting andere honden ontstaat. Wanneer je dit vaak genoeg herhaalt zal het zien van de andere hond voor jouw voorheen enthousiaste blije labrador de voorspeller gaan worden van: PIJN. Hij zal de andere hond daarom misschien wel weg gaan blaffen om te proberen te voorkomen dat er een pijnprikkel gaat volgen.

Nu heb ik nog een voorbeeld gegeven van een enthousiaste labrador maar wanneer je al een hond hebt die uitvalt naar andere honden omdat hij deze al spannend vindt, dan kun je je voorstellen dat deze angst alleen nog maar groter wordt want hij is niet alleen bang voor de andere hond maar deze wordt ook nog eens de voorspeller van pijn door de eigenaar dus de angst zal alleen maar toenemen i.p.v. afnemen.

Dezelfde koppeling kan gebeuren wanneer hij een kind ziet of een auto, dit heet klassieke conditionering en dit is de manier waarop een hond leert. Zou je het nu omdraaien en iedere keer als hij een andere hond of kind ziet een stukje kipfilet krijgen dan kun je je voorstellen dat andere honden of kinderen ook een andere betekenis zouden krijgen die veel positiever is. 

Helpt de slipketting tegen trekken aan de lijn?

Dat kan, maar de vraag is of je het je hond wil aanleren door hem pijn te doen en schrik aan te jagen. Bovendien zie ik meestal eigenaren die het hele rondje met een strakke lijn en een hond met dichtgeknepen keel uitlaten, op die manier werkt het zeker niet.

Bedenk dus HEEL GOED voor je een slipketting aanschaft of gebruikt wat je hiermee wilt bereiken. Helaas geldt hetzelfde voor slippende jachtlijnen, anti trektuigen, halti’s, gentle leaders etc…. ze zijn allen in staat om je hond een naar/ongemakkelijk gevoel te geven en helpen zelden voor hetgeen waar je voor hebt gekocht zonder het welzijn van je hond aan te tasten.

Een goede kynologisch instructeur of gedragscoach kan je helpen om je hond te leren netjes naast je te laten lopen waarbij al deze correctiemiddelen niet nodig zijn. Je hond zal graag naast je willen lopen, een win – win situatie voor zowel jou als voor je hond.

Geregeld hoor ik van eigenaren dat ze hun hond bestraffen als hij gromt. “Hij mag dat niet”, dat klinkt toch logisch? Niemand wil dat zijn hond naar hem of haar gromt. Dit kan bijvoorbeeld zijn als hij een botje heeft terwijl hij in zijn mand ligt en hij wordt benaderd of wanneer hij op de bank ligt en hij wordt eraf gestuurd. Maar ook tussen honden onderling kan er worden gegromd omdat de één iets heeft terwijl de ander in de buurt is of wil komen.

Grommen is een vorm van (normale) communicatie, net zoals wij zouden zeggen “tot hier en niet verder want anders….” en dan weet je vaak wel genoeg. De meeste mensen respecteren dat. Toch zien veel eigenaren het anders wanneer hun hond naar hun gromt. Dit wordt niet toegestaan, meestal uit angst dat hun hond vals is of wordt en misschien wel gaat bijten dus bestraffen ze het grommen.

En het gevaar is dat dat juist precies hetgeen is dat je dan (mogelijk) in de hand werkt…

Natuurlijk kan het even schrikken zijn als je hond ineens naar je gromt, maar het is in de meeste gevallen helemaal geen voorteken dat je hond vals is of wordt, mits je je hond niet er niet voor bestraft maar gaat kijken wat je hond te zeggen heeft zodat je dat samen kunt oplossen.

Wanneer een hond door te grommen zegt “tot hier en niet verder want anders…” dan kan het zo zijn dan als jij niets verandert aan de situatie die je hond niet prettig of zelfs bedreigend vindt, dat hij uitvalt of zelfs bijt.

Wanneer je je hond gaat bestraft door te zeggen dat hij niet mag grommen (met andere woorden: hij mag dus geen waarschuwing geven) dan bestaat de kans dat hij de volgende keer inderdaad geen waarschuwing meer geeft maar direct uitvalt of bijt.

Wanneer mijn hond gromt zie ik dat als een teken van communicatie (en een duidelijk punt!) en ga ik kijken hoe we het kunnen oplossen zodat het voor mijn hond en mijzelf geen discussies meer oplevert.

Meestal heeft het te maken met iets dat voor je hond belangrijk is om over te discussiëren zoals een belangrijke resource (zelfbescherming, voer, een lekkere ligplek, speeltjes of een persoon bijvoorbeeld). Dit heeft overigens niets met dominantie te maken (zie mijn blog “help mijn hond is dominant, of toch niet?”).

Betekent dit dat je hond dan alles maar mag doen? Nee zeker niet, je kunt je hond begrenzen maar dit kun je ook doen zonder correcties, dwang of intimidatie te gebruiken. Voor nu is belangrijk om je te realiseren welk risico je loopt door je hond te bestraffen wanneer hij naar je gromt. Er zijn betere opties, zowel voor jou als voor je hond.

Neem dan contact met mij op voor een gedragsconsult, dan gaan we samen kijken wat er aan de hand is, wat je hond je wil vertellen en hoe jullie dit samen kunnen oplossen.